Türkiye’de Franchising

Türkiye’de franchising sistemi, 1980 yılından sonra başlamıştır. 1985 yılında McDonald’s markasının ilk şubesini İstanbul’da açmasıyla da tanınmıştır. Fakat Turyap firması 1982 yılında buna benzer bir ağ kurmuş ve bayiler ağı oluşturmuştur.

80’li yıllara baktığımızda franchising sisteminin kendini fast-food sektöründe gösterdiğini görürüz. Önce McDonald’s’ın ardından yine aynı sektörden Wendy’s Wimpy, Pizza Hut gibi Avrupa ve Amerika’nın güçlü firmaları ülkemizde varlık göstermeye başlamıştır.

Franchise sektöründe ilk örnekler fast-food sektöründe olsa da sektör sadece fast-food ile kalmamıştır. Bu alanın dışında ilk gelişme, Amerika’nın ünlü elektronik basımevlerinde Alphagraphichs’in Türkiye’ye gelmesiyle başladı. Bu gelişmelerin ardından farklı ülkelerden farklı yatırımcılar ülkemize giriş yaptı. Yerli firmalar ise yavaş yavaş bu sistemde yerlerini almaya başladılar. Özellikle emlak sektöründe iş yapan Turyap ve gıda sektöründe Sagra Special Türkiye’nin ilk göze çarpan franchisor’larıdır.

1991 yılında franchise sistemi yasal bir sisteme oturtmak ve şirketlerin beraber hareket etmelerini sağlamak amacıyla UFRAD(Ulusal Franchising Derneği) kuruldu. Derneğin ana amacı franchising'in Türkiye'de doğru bir biçimde öğrenilmesini, sağlıklı bir biçimde gelişmesini sağlayabilmek, temel kuralları belirlemek ve uygulamasını sağlamaktır.

Türkiye’deki franchise mağazalarının İstanbul’da yoğunlaştığı görülmektedir. Bu yoğunlaşmada en çok kullanılan sektör yeme içme sektörüdür.

UFRAD’ın verilerine göre, Türkiye’de franchising sektörünün büyüklüğü 45 milyar dolara dayanmıştır. Aynı zamanda Türkiye’de şu an 2 bine yakın zincir mağaza ve bunlara ait 50 bin civarında şube franchising sistemini kullanıyor. Gün geçtikçe büyüyen sektör binlerce insana istihdam sağlıyor.